https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com fa blogfa.com Thu, 19 Apr 2012 10:56:48 +0330 https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/38 بايد دانست قرآن كريم را مي توان به سه طريق تلاوت نمود كه ذيلاً هر سه طريق همراه با معناي لغوي و اصطلاحي آنها ذكر شده است: 1- خواندن به صورت تحقيق تحقيق در لغت به معناي درست كردن مي‌باشد و اصطلاحاً عبارت است از ادا كردن حقِّ هر يك از حروف تهجّي از حيث مخرج و رعايت صفات مخصوصه و حركات و تشديد و تحقيق همزه و امتياز و تفكيكِ حروف و كلمات از يكديگر و ملاحظة محلِّ وقف و با تأنّي و شمرده خواندن كلمات و آيات مي‌باشد كه بسيار خوب بوده و براي نوآموزان و متعلّمان Thu, 19 Apr 2012 10:56:48 +0330 kanoon-sahebazzaman kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/38 https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/37  بحث اصول القرائة يكي از مباحثي است كه براي اولين بار در علم قرائت توسط مؤلّف مطرح شده است فلذا مدرّسين و معلّمين محترم و نيز دانشجويان گرامي قرآن كريم براي اولين بار خواهد بود كه با اين مبحث آشنا مي شوند. اما هدف از ارائة اين مبحث جديد و ابداعي، آشنا نمودن دانشجويان قرآني با مهمترين مسائل حاشيه اي قرائت قرآن كريم مي‌باشد و اگر معلمين محترم به خوبي مبحث فوق را براي دانشجو تشريح نمايند كمك مؤثّري به چگونگي شكل گيري قرائت آنها خواهند نمود. Thu, 19 Apr 2012 10:54:20 +0330 kanoon-sahebazzaman kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/37 https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/36 درس بيستم بنابر روايتي از ابن عبّاس، محلهاي وقف به منازل و مكانهاي آسايش و تجديد نيرو تشبيه شده‌اند: " اَلْوُقُوفُ مَنازِلُ الْقُرْانِ " (وقفها منزلهاي قرآن هستند) چرا كه وقف در لغت به معناي درنگ نمودن و ايستادن است و در علم تجويد قطع صوت و نَفَس با هم را "وقف" گويند. در هنگام تلاوت قرآن كريم هرگاه خواسته باشيم بنا به ‌دلایلي صوت را قطع كرده و تجديد نَفَس كنيم، با ساكن نمودن حرف آخر كلمه بر روي آن وقف مي‌كنيم، مانند: " يَعْلَمُونَ- هُديً- ناديهُ " كه پس از Thu, 19 Apr 2012 10:52:00 +0330 kanoon-sahebazzaman kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/36 https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/35 درس نوزدهم گفته شد كه در عربي همزه با الف فرق دارد. الف هميشه ساكن است (البته ساكن ذاتي نه علامتي) اما همزه هميشه با حركات گوناگون و نيز با علامت ساكن ديده مي‌شود، مانند: اِسْماعيل- بَأسٍ که گاهي قطـع و گاهي هم وصل مي باشد كه ذيلاً به تعريف هر يك مي پردازيم: 1- همزه وصل همزه‌اي است كه اگر به حرف ماقبل متّصل گردد ساقط گرديده و خوانده نمي‌شود. مانند: همزة اَللهُ در « بِسْمِ اللهِ » و « سُبْحانَ اللهِ » با اينكه همين همزه اگر در اول كلام قرار گيرد خوانده Thu, 19 Apr 2012 10:50:01 +0330 kanoon-sahebazzaman kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/35 https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/34 درس هجدهم الف) تفخیم: در لغت درشت و ضخیم نمودن است و در اصطلاح تجویدی درشت و فَرْبِه (پُر) نمودن حرف و در نتیجه صوت است مانند: " ضاد " در ( ضالّین ) و " صاد " در ( صَلْصالٍ ). ب) ترقیق : در لغت و نیز اصطلاح تجویدی رقیق و نازک ادا کردن حروف را ترقیق گویند: مانند " سین " در ( سِدْرٍ ) و " راء " در ( رِجْسٍ ) . ج) تغلیظ : عبارت است از ضخیم شدید حرف و غلیظ ادا نمودن آن است که در روایت حفص فقط در حرف لام جلاله " اَلله " است با شرایطی که ذکر خواهد شد، و در کلمات Thu, 19 Apr 2012 10:47:52 +0330 kanoon-sahebazzaman kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/34 https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/33 درس هفدهم صفات حروف عبارت است از حالت واقعی ایجاد حرف، و از مخارج حروف نشأت می‌گیرد، یعنی صفات حروف مستلزم این است که اولاً مخارج حروف شناخته شوند و سپس آنقدر روی آنها کار شود تا به خوبی از جای خود ادا شوند و در این حالت صفات درونی حروف واضح شوند، در غیر این صورت هر چند که مخرج حرف دقیق تلفظ شود ولی صفات آنها مراعات نشود از نظر علم تجوید مورد قبول نمی‌باشد. پس همان طور که بیان شده دانستن صفات حروف بسیار مهم است چرا که بعضی از حروف هستند که دارای یک جایگاه Thu, 19 Apr 2012 10:45:55 +0330 kanoon-sahebazzaman kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/33 https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/32 درس شانزدهم ادغام ادغام یعنی کوبیدن و یا داخل نمودن حرفی در حرف دیگر و یا چیزی در چیز دیگر و در اصطلاح تجویدی، داخل نمودن حرف ساکن در حرف متحرک ما بعد آن می‌باشد که حرف اول را مُدْغًم و دومی را مُدْغَم فیه گویند (مدغم یعنی کوبیده شده و مدغمٌ فیه یعنی کوبیده شده در آن). انواع ادغام ادغام بر دو نوع است:">ادغام بر دو نوع است:p> 1- ادغام صغیر: هرگاه مدغم ساکن و مدغمٌ فیه متحرک باشد این ادغام را صغیر گویند، مانند " هَلْ لَنا " که پس از عمل ادغام می‌شود " Thu, 19 Apr 2012 10:44:10 +0330 kanoon-sahebazzaman kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/32 https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/31 درس پانزدهم مدّ یعنی کشیدن و در اصطلاح تجویدی به معنی امتداد صوت است و در عربی فقط روی این 3 حرف (ا- و-ی) که حروف مدّ نام دارند با شرائطی که ذکر خواهد شد این علامت (~) را می‌گذارند و کشیده‌تر می‌خوانند و آنها عبارتند از: 1- الف ساکن ما قبل مفتوح ، مانند ( بَا- تَا- خَا- جَا ) که حرف قبل این الفها همه مفتوح می باشند. 2- واو ساکن ما قبل مضموم ، مانند( بُو- تُو- سُو- قُو ) که حرف قبل این واوها همه مضموم می ‌ باشند. Thu, 19 Apr 2012 10:40:39 +0330 kanoon-sahebazzaman kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/31 https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/30 درس چهاردهم هرگاه تنوین که در حکم نون ساکن است به حروف ساکن دیگری برسد" التقاء ساکنین" ایجاد می‌شود (یعنی دو ساکن به هم رسیده است) مانند: عاداً الْاُولی که در این کلمه نون ساکن تنوینی ( عاداً ) به لام ساکن ( الْاولی ) رسیده است و چون ادای دو حرف ساکن پهلوی هم سخت است لذا قاعدة التقاء ساکنین جاری می‌کنیم، یعنی یکی از حرکتهای تنوین را به نون کوچک مکسوره تبدیل می‌کنیم، یعنی « عاداً » می شود « عادَنِ » پس آن را این جور می خوانیم ( عادَنِ الْاُولی ) و اما این Thu, 19 Apr 2012 10:38:14 +0330 kanoon-sahebazzaman kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/30 https://kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/29  3- مخرج اصلي سوم، لب‌ها: و اما مخرج اصلي سوم "لب‌ها" مي‌باشد كه چهار حرف "فاء، باء، میم، واو" از اين قسمت ادا مي‌شوند به اين نحو كه "ب" از برخورد تري لب‌ها، "و" از هواي بين لب‌ها، "ف" از برخورد دندان‌هاي ثناياي بالا با شكم لب پايين و "م" از برخورد خشكي لب‌ها به وجود مي‌آيد و چون شَفَهْ در عربي به معناي لب مي‌باشد به خاطر انتساب اين حروف به لب‌ها، به آن حروف شفوي يا شفهي گويند. Thu, 19 Apr 2012 10:34:17 +0330 kanoon-sahebazzaman kanoon-sahebazzaman.blogfa.com/post/29